Przemoc domowa to każde celowe działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
- narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
- naruszające jej godność, nietykalność cielesna lub wolność, w tym seksualną,
- powodujące szkody na jej zdrowi fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
- ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
- istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Osobą doznającą przemocy może być osoba dorosła, dziecko, osoba starsza, niepełnosprawna, partner, współmałżonek niezależnie od zajmowanego stanowiska czy też pozycji społecznej – wobec których jest stosowana przemoc domowa.
Rodzaje przemocy
- Przemoc domowa może wyrażać się m.in. poprzez:
- przemoc fizyczną tj. popychanie, bicie, szarpanie, kopanie, duszenie,
- przemoc psychiczną tj. obrażanie, wyzwiska, poniżanie, kontrolowanie, ciągłe krytykowanie, grożenie,
- przemoc seksualna tj. zmuszanie do obcowania płciowego i innych niechcianych zachowań seksualnych,
- przemoc ekonomiczna – nienałożenie na utrzymanie osób, wobec których istnieje taki obowiązek, niezaspokajanie potrzeb materialnych, niszczenie rzeczy osobistych, demolowanie mieszkania,
- przemoc za pomocą środków komunikacji elektronicznej- wyzywanie, zastraszanie, poniżanie osoby Internecie lub przy użyciu telefonu, robienie jej zdjęć lub rejestrowanie filmów bez jej zgody, publikowanie w Internecie lub rozsyłanie telefonem zdjęć, filmów lub tekstów, które ją obrażają lub ośmieszają,
- zaniedbanie w sferze emocjonalnej to zachowania takie jak brak uwagi i uczyć, a więc pozbawienie zaspokojenia podstawowych emocjonalnych potrzeb: przynależności, miłości, więzi. Może przejawiać się poprzez ignorowanie potrzeb innej osoby, odmowę komunikowania się, niedbałość.
Zaniedbanie w sferze biologicznej może przejawiać się w pozbawianiu środków na utrzymanie, jedzenia, ubrań, miejsca do mieszkania, braku pomocy w chorobie.
Zaniedbanie może dotyczyć dzieci ale ma miejsce także odnośnie osób starszych, niepełnosprawnych czy chorych, których stan zdrowia wymaga opieki. Za zaniedbanie w stosunku do dziecka odpowiadają głównie rodzice ale także
nauczyciele, lekarze, opiekunowie. Powodem zaniedbania może być brak wiedzy i umiejętności, brak motywacji, depresja. Może też być tak, że powodem zaniedbania jest brak środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb.